لودر کردن و زیرورو کردن زمین؛ مفید یا مشکل‌ساز؟
بررسی نقش پروفیل خاک و لایه‌های شنی در تصمیم‌گیری برای زیرورو کردن بستر باغ
گاهی کشاورزان ما در بحث لودر کردن و زیرورو کردن زمین، قبل از کاشت نهال یا حتی در مواردی پس از کاشت، ناچار به تصمیم‌گیری و انجام این کار می‌شوند. در این میان دیدگاه‌ها کاملاً متناقض است؛ بعضی از باغداران معتقدند لودر کردن زمین بسیار خوب و نجات‌بخش است و برخی دیگر می‌گویند این کار فوق‌العاده مشکل‌ساز و آسیب‌رسان خواهد بود. واقعیت این است که هر دو دسته در شرایط باغ خودشان کاملاً راست می‌گویند.
بررسی پروفیل خاک و اهمیت عمق لایه‌های شنی
برای مثال، اگر پروفیل خاک را بررسی کنیم و ببینیم تا عمق معینی یک‌دست، خوب و مناسب است ــ مثلاً تا عمق یک و نیم متری، خاکی کاملاً یکنواخت داریم و دقیقاً بعد از آن یک لایه شنی یک‌دست قرار گرفته است ــ این خاک اصلاً نیازی به زیرورو کردن ندارد.
- آن بخش بالایی خاک (تا عمق ۱.۵ متر) برای استقرار و رشد بهینه ریشه عالی است.
- آن لایه شنی پایینی نیز برای زهکشی مناسب و تخلیه آب اضافی بسیار خوب و مفید عمل می‌کند.
خطرات وجود لایه شنی در عمق کم و علت خشکیدگی حاشیه‌ای درختان
اما اگر همین لایه شنی به‌جای عمق یک و نیم متری، در عمق ۶۰ تا ۷۰ سانتی‌متری سطح خاک قرار داشته باشد، حتماً درخت شما را از پا درمی‌آورد و آن را دچار عارضه خشکیدگی حاشیه‌ای برگ‌ها می‌کند.
از نظر فیزیولوژیک محال است که ریشه درخت بتواند از این بافت خاک عبور کرده و وارد آن لایه شنی شود؛ در واقع، ریشه با رسیدن به این مرز، روی همان لایه حرکت می‌کند، به صورت افقی امتداد می‌یابد و هرگز توانایی نفوذ به درون آن را پیدا نمی‌کند (همین مسئله اگر در جهت عکس هم باشد، یعنی لایه‌ای سنگین روی لایه سبک‌تر قرار گیرد، باز هم دقیقاً همین مشکل فیزیولوژیک پیش خواهد آمد).
نتیجه‌گیری نهایی: چه زمانی زیرورو کردن خاک کارگشاست؟
بنابراین، اگر چنین لایه‌ها و ناهمگونی‌هایی در بافت خاک خود دارید و عمق قرارگیری آن‌ها بالاتر از یک و نیم متر (در عمق‌های سطحی‌تر) است، زیرورو کردن و اصلاح پروفیل خاک بسیار خوب، ضروری و کارگشا خواهد بود؛ اما اگر خاک زمین شما تا عمق مناسب کاملاً یک‌دست و یکنواخت است، زیرورو کردن خاک هیچ معنا و توجیهی ندارد.
متشکرم از همراهی شما با برافزا کشاورز پارس.